นริศรา จิโรจนนุกุล: NON-PLACE Connection Within A Disconnected Place
Marc Augé (มาร์ก โอเฌ (ค.ศ.1935-2023)) นักมานุษยวิทยาชาวฝรั่งเศส ได้อธิบายแนวคิดเรื่อง “Non-Place” (พื้นที่ไร้สถานที่ / อสถานที่) ไว้หมายถึงพื้นที่หรือสภาพแวดล้อมสมัยใหม่ที่มนุษย์เพียง “ผ่าน” โดยไม่สร้างความผูกพันทางอารมณ์ อัตลักษณ์ หรือความสัมพันธ์ทางสังคม เช่น สนามบิน ท้องถนน ศูนย์การค้า โรงแรม หรือตู้เอทีเอ็ม ซึ่งตรงข้ามกับ “สถานที่” ที่มีประวัติศาสตร์ ความหมาย และปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่เป็นรูปธรรม
ใน Non Place มนุษย์มักอยู่ในสถานะนิรนาม โดยมีปฏิสัมพันธ์กับพื้นที่ผ่านระบบ ป้าย ข้อความ หรือเงื่อนไขการใช้งาน มากกว่าการสื่อสารระหว่างบุคคล ขณะเดียวกัน พื้นที่เหล่านี้ก็ไม่ได้ก่อรูปอัตลักษณ์ ความสัมพันธ์ทางสังคม หรือประวัติศาสตร์ร่วมอย่างชัดเจนในลักษณะเดียวกับ “สถานที่” ทางมานุษยวิทยา แนวคิดดังกล่าวได้อธิบายไว้ในหนังสือ Non-lieux, introduction à une anthropologie de la surmodernité (1992) ซึ่งถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษในชื่อ Non-Places: Introduction to an Anthropology of Supermodernity ในปีค.ศ. 1995
เพื่อสำรวจแนวคิดนี้ นริศรา จิโรจนนุกุล (เพลง) ได้ตั้งคำถามว่า แม้พื้นที่เหล่านี้จะถูกออกแบบขึ้นเพื่อการเดินทาง การสัญจร หรือการใช้งานชั่วคราว แต่ภายในพื้นที่ซึ่งดูเหมือนนิรนามนั้น ยังมีความสัมพันธ์บางอย่างระหว่างผู้คนเกิดขึ้นหรือไม่ จึงเป็นที่มาของนิทรรศการที่ชื่อว่า NON-PLACE Connection Within A Disconnected Place ซึ่งกำลังจัดแสดงอยู่ที่ Scarlett Outsider Gallery ที่ร้าน Scarlett Bangkok ชั้นที่ 37 โรงแรม Pullman Bangkok Hotel G
บรรยากาศในนิทรรศการ NON-PLACE Connection Within A Disconnected Place
“ผลงานชุดนี้ทำมาตั้งแต่ตอนอยู่ที่ลอนดอนแล้ว” นริศรา ได้เล่าถึงที่มาของนิทรรศการ ก่อนที่จะเล่าต่อไปว่าจากแนวคิดของ โอเฌ “ถ้าเราลองมองอีกมุมหนึ่ง เราอาจพบว่า ภายในพื้นที่เหล่านั้นยังมีความสัมพันธ์บางอย่างระหว่างผู้คนเกิดขึ้นจริง ๆ”
เก็บช่วงเวลาบนภาพถ่าย และ ภาพพิมพ์
จากนั้นเธอก็เดินทางไปยังสถานที่ต่างๆเพื่อเก็บบรรยากาศ และ ความรู้สึก ที่สื่อถึงความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน ช่วงเวลาและความรู้สึกที่เธอได้พบเห็น และใช้เป็นแรงบันดาลใจสร้างชุดผลงานศิลปะภาพพิมพ์ซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะใช้เทคนิค Photo Etching ซึ่งเป็นการถ่ายทอดภาพถ่ายลงบนแม่พิมพ์ ก่อนนำไปผ่านกระบวนการกัดแม่พิมพ์ ลงหมึก และพิมพ์ลงบนกระดาษ
“ถึงแม้ภาพพิมพ์เป็นงานที่เราสามารถคาดเดาได้ แต่บางครั้งก็มีสิ่งที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้นด้วย เพลงรู้สึกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจนั้นมีความน่าสนใจ แม้ผลงานจะมาจากแม่พิมพ์เดียวกัน แต่เพราะเราต้องลงหมึกและเช็ดแม่พิมพ์ใหม่ทุกครั้ง ผลงานแต่ละฉบับจึงยังมีเอกลักษณ์ในแบบของตัวเอง” นริศราเล่าถึงความชอบในการสร้างสรรค์งานภาพพิมพ์
ซึ่งจากที่ได้พูดคุยกับศิลปิน เธอเล่าให้ฟังว่า ได้เรียนรู้และมีประสบการณ์การทำภาพพิมพ์ประมาณ 2 ปี ก่อนหน้านี้ นริศรา จบการศึกษาในระดับปริญญาตรี จาก หลักสูตรเทคโนโลยีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษาแพทยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ก่อนที่จะเข้าศึกษาต่อปริญญาโทด้าน Illustration ที่ Camberwell College of Arts, University of the Arts London
นริศรายังเปิดเผยว่า ขณะนี้เธอกำลังพัฒนาผลงานชุดใหม่ซึ่งเริ่มต้นจากการสังเกตชีวิต ผู้คน และสภาพแวดล้อมของกรุงเทพฯ
NON-PLACE Connection Within A Disconnected Place การเข้าชม
นิทรรศการ (Mini Exhibition) NON-PLACE Connection Within A Disconnected Place จัดแสดงตั้งแต่วันนี้ – 18 กันยายน 2026 ที่ Scarlett Outsider Gallery ที่ร้าน Scarlett Bangkok ชั้น 37 โรงแรม Pullman Bangkok Hotel G สนใจเข้าชมผลงาน หรือ สะสมงาน ติดต่อได้ที่ LINE: @scarlettbangkok
เรื่อง เต้ Art Man
