นิทรรศการระดับโลก แต่คนตาบอดกลับเข้าถึงไม่ได้?
The British Museum (บริติชมิวเซียม) กำลังเผชิญการดำเนินการทางกฎหมาย หลังชายพิการทางสายตารายหนึ่งกล่าวหาว่า พิพิธภัณฑ์ไม่ได้จัดเสียงบรรยายภาพสำหรับนิทรรศการ Bayeux Tapestry (ผ้าปักบาเยอ) ส่งผลให้ผู้พิการทางการมองเห็นไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลสำคัญของผลงานได้อย่างเท่าเทียมกับผู้ชมทั่วไป
ผู้ร้องคือ Dr Yusuf Ali Osman (ดร. ยูซุฟ อาลี ออสมาน) ชายจากเขตครอยดอน ทางตอนใต้ของกรุงลอนดอน ซึ่งดวงตาทั้งสองข้างมองไม่เห็น
ตามคำชี้แจงจากฝ่ายกฎหมายของ Osman เขาได้ติดต่อ British Museum ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 เพื่อสอบถามว่า นิทรรศการจะมีทัวร์พร้อมเสียงบรรยายภาพสำหรับผู้พิการทางสายตาโดยเฉพาะหรือไม่หรือไม่ (ไม่ใช่ Audio Guide ที่ให้ข้อมูลสำหรับผู้เข้าชมทั่้วไป)
ฝ่ายกฎหมายของ Osman ระบุว่า พิพิธภัณฑ์แจ้งว่า กิจกรรมดังกล่าวไม่ได้อยู่ในแผนงานขณะนั้น เนื่องจากข้อจำกัดด้านระยะเวลาที่ผ้าปักสามารถสัมผัสแสงได้ในแต่ละสัปดาห์ ทำให้ต้องจำกัดจำนวนผู้เข้าชมและให้ความสำคัญกับการเข้าชมด้วยตนเองมากกว่าทัวร์หรือกิจกรรมที่จัดเป็นรอบ
ต่อมาเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2026 ตัวแทนทางกฎหมายของ Osman ได้ส่งหนังสือแจ้งก่อนดำเนินคดีไปยังพิพิธภัณฑ์ โดยกล่าวหาว่า การไม่มีเสียงบรรยายภาพทำให้เขาเสียเปรียบอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับผู้ชมที่มองเห็น และอาจไม่สอดคล้องกับหน้าที่ในการจัดให้มีการปรับเปลี่ยนอย่างสมเหตุสมผลตาม Equality Act 2010 หรือกฎหมายความเท่าเทียมของสหราชอาณาจักร
อย่างไรก็ตาม เรื่องดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนก่อนการฟ้องคดี และยังไม่มีคำวินิจฉัยจากศาลว่า British Museum กระทำผิดหรือเลือกปฏิบัติต่อผู้พิการ
เหตุใดเสียงบรรยายภาพจึงมีความสำคัญ
Bayeux Tapestry เป็นผ้าปักความยาวประมาณ 70 เมตร สร้างขึ้นเมื่อเกือบ 1,000 ปีก่อน ถ่ายทอดเหตุการณ์ที่นำไปสู่การพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มันและ Battle of Hastings ในปี 1066 ผ่านภาพบุคคล เรือ ม้า อาวุธ สถาปัตยกรรม และฉากการสู้รบที่เรียงต่อเนื่องกัน
ประสบการณ์ของนิทรรศการจึงไม่ได้เกิดจากการอ่านข้อความเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการมองเห็นรายละเอียด ลำดับเหตุการณ์ ท่าทางของตัวละคร และความสัมพันธ์ระหว่างภาพจำนวนมาก เสียงบรรยายภาพหรือ Audio Description จึงทำหน้าที่แปลงข้อมูลทางสายตาเหล่านี้ให้เป็นภาษาที่ผู้พิการทางการมองเห็นสามารถติดตามและตีความได้
British Museum มีคู่มืออักษรขนาดใหญ่สำหรับผู้มีความบกพร่องทางการมองเห็นอยู่แล้ว แต่สื่อดังกล่าวอาจไม่สามารถทดแทนเสียงบรรยายภาพสำหรับผู้ที่ไม่มีการมองเห็นได้ทั้งหมด
ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า พิพิธภัณฑ์มีเครื่องมือด้านการเข้าถึงหรือไม่ แต่เครื่องมือเหล่านั้นตอบสนองต่อความต้องการของผู้ชมแต่ละกลุ่มได้จริงเพียงใด
Osman ระบุว่า เขาเข้าใจข้อจำกัดเกี่ยวกับการจัดแสดงผ้าปัก แต่รู้สึกผิดหวังที่ผู้ชมตาบอดไม่ได้รับวิธีสัมผัสนิทรรศการผ่านเสียงบรรยาย เขาต้องการให้การดำเนินการครั้งนี้ช่วยผลักดันให้พิพิธภัณฑ์และสถาบันวัฒนธรรมพิจารณาความต้องการของคนตาบอดและผู้มีสายตาเลือนรางตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผนนิทรรศการ
British Museum เตรียมเพิ่มทัวร์เสียงบรรยายภาพ
ภายหลังประเด็นดังกล่าวได้รับความสนใจ British Museum ระบุว่า พิพิธภัณฑ์กำลังวางแผนจัดทัวร์พร้อมเสียงบรรยายภาพโดยเจ้าหน้าที่ และกำลังพิจารณาเพิ่มเสียงบรรยายภาพลงในแอปพลิเคชันแนะนำการชมนิทรรศการ
พิพิธภัณฑ์ชี้แจงว่า ได้ทำงานร่วมกับที่ปรึกษาด้านการเข้าถึงเพื่อออกแบบประสบการณ์ของนิทรรศการ และยังอยู่ระหว่างพิจารณาบริการรูปแบบอื่นเพิ่มเติม
ขณะที่ฝ่ายกฎหมายของ Osman ระบุว่า ยังไม่ได้รับการแจ้งอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงนโยบายดังกล่าว จึงยังคงพิจารณาการดำเนินการทางกฎหมายต่อไป
Osman เรียกร้องทั้งค่าเสียหาย คำรับรองว่าเขาถูกเลือกปฏิบัติ ตลอดจนคำสั่งให้พิพิธภัณฑ์ปรับนโยบายและจัดอบรมความตระหนักด้านความพิการแก่เจ้าหน้าที่ แต่ข้อเรียกร้องทั้งหมดนี้ยังเป็นจุดยืนจากฝ่ายผู้ร้อง และยังไม่ได้รับการวินิจฉัยจากศาล
การเข้าถึงไม่ควรเริ่มต้นหลังเกิดข้อร้องเรียน
แนวทางของรัฐบาลสหราชอาณาจักรเกี่ยวกับ Equality Act 2010 ระบุว่า ผู้ให้บริการต้องพิจารณาอุปสรรคที่ผู้พิการอาจเผชิญล่วงหน้า และดำเนินการปรับเปลี่ยนอย่างสมเหตุสมผล โดยไม่ควรรอจนผู้พิการประสบปัญหาในการใช้บริการแล้วจึงเริ่มหาทางแก้ไข
กรณีนี้จึงเปิดคำถามที่กว้างกว่าการมีหรือไม่มีเสียงบรรยายภาพในนิทรรศการเพียงแห่งเดียว เพราะพิพิธภัณฑ์ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงเก็บรักษาวัตถุทางวัฒนธรรม แต่ยังต้องทำให้ความรู้และประสบการณ์ที่อยู่ภายในวัตถุเหล่านั้นสามารถเข้าถึงได้โดยสาธารณะ
การเปิดประตูพิพิธภัณฑ์ให้ทุกคนเดินเข้าไปได้อาจยังไม่เพียงพอ หากผู้ชมบางกลุ่มเข้าไปแล้วไม่สามารถเข้าถึงเนื้อหาหลักของนิทรรศการได้
ความเท่าเทียมจึงไม่ได้หมายถึงการมอบประสบการณ์รูปแบบเดียวกันแก่ทุกคน แต่หมายถึงการออกแบบวิธีที่ทำให้ผู้ชมซึ่งมีความต้องการแตกต่างกัน สามารถเข้าถึงคุณค่าของผลงานได้อย่างใกล้เคียงกัน
ข้อมูลนิทรรศการ
นิทรรศการ Bayeux Tapestry จัดแสดงที่ The Sainsbury Exhibitions Gallery ห้อง 30 ภายใน British Museum กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร จนถึง 11 กรกฎาคม 2027
พิพิธภัณฑ์เปิดทุกวัน เวลา 10.00 ถึง 17.00 น. และเปิดถึงเวลา 20.30 น. ในวันศุกร์ นิทรรศการใช้บัตรเข้าชมแบบกำหนดเวลา ผู้สนใจควรตรวจสอบรอบที่ยังว่าง ราคา และข้อมูลด้านการเข้าถึงล่าสุดผ่านเว็บไซต์ British Museum ก่อนเดินทาง
เรื่อง: เต้ Art Man
