ซิดนีย์มอบทุนให้เปล่ากับศิลปินคนละ 572,000 บาท สู้ปัญหาความเครียดและค่าครองชีพ

นครซิดนีย์อนุมัติทุนสนับสนุนศิลปิน 40 คน คนละ 25,000 ดอลลาร์ออสเตรเลีย หรือประมาณ 572,000 บาท โดยเงินจำนวนนี้มอบให้ใช้กับค่าครองชีพ ค่าเช่าสตูดิโอ วัสดุ การพัฒนาวิชาชีพ และเวลาสำหรับสร้างงานได้แบบให้เปล่า ไม่ผูกมัดว่าศิลปินต้องส่งมอบผลงานกลับมาแต่อย่างใด

ทุน Artist Support Fund มีมูลค่ารวม 1 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย หรือประมาณ 22.9 ล้านบาท และได้รับความเห็นชอบจากสภา City of Sydney เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 เพื่อช่วยให้ศิลปินยังสามารถอาศัยและทำงานอยู่ในนครซิดนีย์และพื้นที่ Greater Sydney ซึ่งกำลังเผชิญค่าครองชีพและค่าใช้พื้นที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ทุนที่ไม่ผูกมัดศิลปิน

แนวคิดสำคัญของทุนนี้คือ การสนับสนุนให้ศิลปินดำรงชีวิตและรักษาการทำงานสร้างสรรค์ต่อไปได้ แทนที่จะให้เงินเฉพาะเมื่อศิลปินเสนอว่าจะผลิตนิทรรศการ การแสดง หรือผลงานชิ้นใดชิ้นหนึ่ง

City of Sydney ระบุว่า ผู้ได้รับทุนสามารถนำเงินไปใช้กับสิ่งที่ช่วยให้ทำงานในซิดนีย์ต่อได้ ไม่ว่าจะเป็นค่าเช่าสตูดิโอ วัสดุอุปกรณ์ การพัฒนาทักษะ โครงการใหม่ หรือค่าครองชีพ

Sylvie Ellsmore สมาชิกสภา City of Sydney ผู้เสนอแนวคิดรายได้พื้นฐานสำหรับศิลปินเมื่อสามปีก่อน อธิบายต่อ The Guardian ว่า ไม่มีเงื่อนไขให้ผู้รับต้องสร้างผลงานเฉพาะ และไม่มีข้อห้ามทำงานอื่นควบคู่กัน เงินจึงถูกใช้กับสิ่งที่ศิลปินแต่ละคนจำเป็นต้องใช้ได้

ค่าครองชีพกำลังผลักศิลปินออกจากเมือง

นโยบายนี้เกิดขึ้นหลังงานวิจัยประกอบยุทธศาสตร์วัฒนธรรมของ City of Sydney พบว่าเขต Greater Sydney ที่ประชากรศิลปินลดลงระหว่างการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2016 และ 2021 ขณะที่ศิลปิน นักดนตรี นักเขียน และนักแสดงมืออาชีพมากกว่าครึ่งกำลังพิจารณาย้ายออกจากพื้นที่

ผลสำรวจแรงงานสร้างสรรค์ของเมืองยังพบว่า ศิลปินร้อยละ 42 กำลังเผชิญภาวะตึงเครียดด้านที่อยู่อาศัย รายได้จากงานสร้างสรรค์คิดเป็นเพียงร้อยละ 11 ของรายได้ทั้งหมด และผู้ตอบแบบสำรวจครึ่งหนึ่งมีรายได้จากงานสร้างสรรค์ไม่เกิน 5,500 ดอลลาร์ออสเตรเลีย หรือประมาณ 126,000 บาทต่อปี

Clover Moore นายกเทศมนตรีนครซิดนีย์ยอมรับว่า ทุนนี้ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด แต่เป็นความพยายามรักษาศิลปินและผู้สร้างเรื่องเล่าของเมืองไว้ ท่ามกลางรายได้ที่ต่ำ ต้นทุนที่สูงขึ้น และทรัพยากรสำหรับการทำงานที่จำกัด

40 คนจากผู้สมัคร 321 คน

แม้ทุนจะถูกอธิบายว่าเป็นการให้เงินโดยตรงแก่ศิลปิน แต่ยังเป็นทุนแบบแข่งขัน ไม่ใช่รายได้พื้นฐานที่ศิลปินทุกคนเข้าถึงได้ จาก ข้อมูลผลการพิจารณา มีผู้สมัครทั้งหมด 321 คน และได้รับการเสนอให้สนับสนุน 40 คน คิดเป็นประมาณร้อยละ 12.5

กลุ่มผู้รับทุนประกอบด้วยทัศนศิลปิน 12 คน นักดนตรีและนักร้อง 7 คน นักเขียน 6 คน นักเต้นและนักออกแบบท่าเต้น 4 คน รวมถึงนักแสดง ผู้กำกับ ผู้ทำงานวัฒนธรรมชนพื้นเมือง และผู้ปฏิบัติงานสร้างสรรค์แขนงอื่น

โครงการให้ความสำคัญกับศิลปินจากชุมชนที่ถูกมองข้ามหรือเผชิญข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง ในจำนวนผู้สมัครที่ระบุตัวว่าเป็นชาว Aboriginal หรือ Torres Strait Islander 17 คน มี 10 คนได้รับทุน

นโยบายที่เปลี่ยนคำถามจาก “จะสร้างอะไร” เป็น “จะอยู่ทำงานต่อได้อย่างไร”

Artist Support Fund ยังไม่ใช่ระบบรายได้พื้นฐานสำหรับศิลปินทั้งเมือง เพราะมีผู้ได้รับทุนจำนวนจำกัดและสนับสนุนเพียงหนึ่งปี อย่างไรก็ตาม สิ่งที่น่าสนใจคือการเปลี่ยนหน่วยของการลงทุนจาก “โครงการ” ไปสู่ “ตัวศิลปิน”

ระบบทุนแบบโครงการมักกำหนดให้ศิลปินต้องคาดการณ์ผลงาน กิจกรรม ผู้ชม และผลลัพธ์ล่วงหน้า ทั้งที่ปัญหาพื้นฐานอาจเป็นเพียงการไม่มีเวลาทำงาน ค่าเช่าสตูดิโอสูง หรือจำเป็นต้องรับงานอื่นหลายงานเพื่อประคองชีวิต ทุนของซิดนีย์จึงไม่ได้ตัดสินคุณค่าจากผลงานที่จะส่งมอบเพียงอย่างเดียว แต่ยอมรับว่าการรักษาแรงงานสร้างสรรค์ให้อยู่ในเมืองเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายวัฒนธรรมด้วย

คำถามสำคัญหลังจากนี้จึงไม่ใช่เพียงว่าศิลปิน 40 คนจะสร้างผลงานอะไร แต่คือการสนับสนุนหนึ่งปีจะช่วยให้พวกเขามีเสถียรภาพเพียงใด จะยืนหยัดด้วยตนเองได้อย่างมั่นคงมากขึ้นหรือไม่ และเมืองจะขยายแนวคิดนี้ให้พ้นจากทุนแข่งขันที่เข้าถึงได้เพียงส่วนน้อยหรือไม่

เรื่อง: เต้ Art Man